SÜRÜCÜLERDE ARANACAK SAĞLIK ŞARTLARI, ÇÖZÜM ÖNERİLERİ RAPORU
165197 defa okundu
05 Mart 2016 Cumartesi - 16:04

           Bu yazımda, TRAHED Hukuk Komisyonu'nun hazırladığı çalışmayı kamuoyu ile paylaşmak istiyorum.

           Bu rapor resmi yollardan THSK'na da gönderilecektir.

           Dikkate alınacağına umarak yayınlıyorum.

 

 

 

SÜRÜCÜ ADAYLARI VE SÜRÜCÜLERDE ARANACAK SAĞLIK ŞARTLARI İLE MUAYENELERİNE DAİR YÖNETMELİĞİN YAYINLANMASIYLA SAHADA YAŞANAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ RAPORU:

1.      Sürücü / Sürücü adayları ehliyet sağlık muayenesi için ilk önce beyan formu doldurması gerekmektedir. Beyan formu Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 08.01.2016 tarihli 17239026 barkodlu resmi yazısı ile yayınlanmıştır. İlgili beyan formu incelendiği zaman;

a-      Talep edilen sürücü belgesi sınıfı kısmının açıklayıcı olmaması ve hatalı doldurulması nedeniyle sorunlar yaşanmaktadır. Genel olarak sürücü/sürücü adayları bu kısma eski ehliyet belgelerinin sınıflarını yazmaktadırlar. Bu yüzden bu alanın daha açıklayıcı olması için, “Talep edilen yeni sürücü belgesi sınıfı “ şeklinde değiştirilmesi ve aşağıdaki tablonun beyan formuna eklenmesi gerekmektedir.

 

Eski Sürücü Belgesi Sınıfı

Talep edilecek Yeni Sürücü Belgesi Sınıfı

A1 sınıfı sürücü belgesine sahip olanlar

M ve A1 sınıfı sürücü belgesi talep etmeli

A2 sınıfı sürücü belgesine sahip olanlar

M, A1, A2, A ve B1 sınıfı sürücü belgesi

 

talep etmeli

B sınıfı sürücü belgesine sahip olanlar

M, B1, B, D1 ve F sınıfı sürücü belgesi

 

talep etmeli

C sınıfı sürücü belgesine sahip olanlar

M, B1, B, D1, C1, C ve F sınıfı sürücü

 

belgesi talep etmeli

D sınıfı sürücü belgesine sahip olanlar

M, B1, B, BE, C1, C1E, C, CE, D1, D1E ve

 

F sınıfı sürücü belgesi talep etmeli

E  sınıfı  sürücü  belgesine sahip olanlar

M, B1, B, BE, C1, C1E, C, CE, D1, D1E,

(28/4/1997 tarihinden önce alınanlar)

D, DE ve  F  sınıfı  sürücü  belgesi  talep

 

etmeli

E  sınıfı  sürücü  belgesine sahip olanlar

M, B1, B, C1, C, D1, D ve F sınıfı sürücü

(28/4/1997 tarihinden sonra alınanlar)

belgesi talep etmeli

F sınıfı sürücü belgesine sahip olanlar

M ve F sınıfı sürücü belgesi talep etmeli

G sınıfı sürücü belgesine sahip olanlar

M ve G sınıfı sürücü belgesi talep etmeli

 

b-      Beyan formunun ikinci kısmında, bu formu sürücü / sürücü adayları kendi dolduracağı için; tüm soru kalıplarının “işitme kaybı var mı ? “ yerine “ işitme kaybınız var mı ? “ şeklinde olması gerekmektedir.

c-      Beyan formunda sürücü/sürücü adaylarına soruların soruların, tıbbi terimler içermesi (Örn: Blefarospazm, katarakt, afaki veya progresif göz hastalığı var mı?) bu hastalıkların sorgulanmasında sürücü/sürücü adaylarının bu soruları anlamadan yanıt vermelerine neden olacağından, soruları sürücü/sürücü adaylarının anlayabileceği şekilde tıbbi terimlerden arındırılmış olarak yöneltmek gerekmektedir.

d-     4. bölümde yer alan; “Sürücü belgesini aldığım tarihten itibaren yukarıda belirtilen durumlardan herhangi birinin oluşması durumunda ikametimin bulunduğu yerdeki Emniyet Yetkililerini bilgilendireceğimi taahhüt ederim.” kısmındaki Emniyet Yetkilileri yerine “Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil Şubesini “ gibi adresin tam olarak bildirilmesi gerekmektedir.

e-      Beyan formunda iki imza kısmı olması formun yapısına uygun değildir. İmza kısmının adı-soyadı, tarih, imza şeklinde tek olması gerekmektedir.

 

             2.      29.12.2015 tarih ve 29577 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan “Sürücü Adayları Ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları İle Muayenelerine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” inceleyecek olursak;

a-      İlgili Yönetmelikte, “(1) Sürücü ve sürücü adaylarının muayeneleri; Sağlık Bakanlığına ve üniversitelere bağlı sağlık tesisleri, aile sağlığı merkezleri ve Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılan özel sağlık kuruluşlarında görevli tabip veya uzman tabip tarafından bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılır ve sağlık raporu düzenlenir.” denmesine rağmen, sürücü/ sürücü adayının Sağlık Bakanlığı hastanelerinden veya özel hastane de ki 5 uzman hekimden aldığı sürücü olur raporunun Emniyet Müdürlüğü tarafından kabul edilmemesi vatandaşlarımızı mağdur etmektedir.  Bunu düzeltebilmek için; aynı yönetmelikte değişiklik yapmak gerekmektedir.

(2) Tabip veya uzman tabip tarafından, sürücü veya sürücü adayının yapılan genel muayenesinde

(3) Pratisyen tabip Tabip veya uzman tabip tarafından, sürücü/sürücü adayının genel sağlık durumuna ilişkin yazılı beyanı alınarak ikinci fıkrada tanımlanan durumlarının olup olmadığı yönünde ilk muayenesi yapılır. Bu Yönetmeliğe göre sürücülüğe engel hali olmayanlara muayeneyi yapan tabip tarafından uygun rapor verilir.”

Bu şekilde yönetmelikte değişiklik yapılması durumunda sürücü/sürücü adaylarının aile hekimlerine veya pratisyen hekimlere uğramadan Sağlık Bakanlığı Hastanelerinden veya Özel Hastanelerden 5 uzman hekimden aldığı sürücü olur raporları kabul edilir hala gelecektir. Bu şekilde vatandaşımızın mağduriyeti engellenmiş olacaktır.

b-      İlgili Yönetmelikte “(3) Pratisyen tabip Tabip veya uzman tabip tarafından, sürücü/sürücü adayının genel sağlık durumuna ilişkin elektronik kayıt imkanı sağlanana kadar iki nüsha halinde yazılı beyanı alınarak bir nüshası beyanı alan hekim tarafından 5 yıl saklanacak olup, diğer nüshası verilecek sağlık raporuna eklenerek,  ikinci fıkrada tanımlanan durumlarının olup olmadığı yönünde ilk muayenesi yapılır.” hükmü yer almaktadır. Buradaki yazılı beyanın kaç nüsha olacağı, nerde saklanacağı, ne kadar saklanacağı belli değildir. Bu yüzden ilgili maddeye kırmızı ile yazılan kısımlar eklenebilir.

c-      İlgili Yönetmelikte “(6) Bütün branşlarda Tabip veya uzman tabip tarafından yapılacak muayene açısından sürücü belgesi sınıfları aşağıda belirtildiği şekilde iki gruba ayrılır:

a) Birinci grup: M, A1, A2, A, B1, B, BE ve F sınıfları,

b) İkinci grup: C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE ve G sınıfları.” denmektedir.

Burada özellikle bütün branşlar da denilerek pratisyen hekimlerin/aile hekimlerinin sürücü/sürücü adaylarının talep ettiği sürücü belgelerini 1. Grup ve 2. Grup sağlık şartlarına göre değerlendirip değerlendiremeyeceği ve kararını raporunda belirtip belirtemeyeceğine açıklık getirmek için ilgili madde de kırmızı ile yapılan değişikliğin yapılması çözümü daha net ortaya koyması açısından önemlidir. Çünkü bazı emniyet müdürlükleri pratisyen hekimlerin /aile hekimlerinin yönetmelikte yer alan 1. Grup ve 2. Grup sağlık şartlarına göre sürücü/sürücü adaylarını değerlendirip kararlarını 1.grup ve/veya 2. grup sürücü belgesi almasında bir sakınca yoktur.” şeklinde verilmesini kabul etmemekte ve vatandaşları geri çevirmektedir. Olayı daha net anlayabilmek için ilgili yönetmeliğin (8) maddesinde;” Özel tertibatlı motorlu araç kullanılması gereken durumlarda düzenlenen sağlık raporuna; tanı, sürücü belgesi alabileceği ve özel tertibatlı araç kullanabileceği belirtilerek kod ve sürücü belgesi sınıfı yazılmadan il sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulacak komisyona sevk edilir.” hükmü yazılmıştır. Görüldüğü gibi ilgili yönetmelikte sadece özel tertibatlı araç kullanacak için sadece sürücü belgesinin yazılmayacağı yönetmelikte belirtilmiştir. Bunun dışında başka bir yerde veya madde de sürücü belgesi sınıfı veya sürücü belge grubunun yazılamayacağına dair bir ibare bulunmamaktadır. Sürücü raporuna yapılan sağlık şartları muayene grubunun yazılmaması durumunda oluşabilecek olan riskler şunlardır. Örn. birinci grup sürücü belgesi talep eden bir sürücü/sürücü adayının, göz muayenesinde ikinci grup sürücü belgesini alamayacağının tespit edilmesi durumunda, sürücü adayının birinci grup sürücü belgesi alma beyanına göre, pratisyen hekim / aile hekimi grup belirtmeden “sürücü olur “ olarak raporunu verirse, kişi emniyet müdürlüğüne gittiğinde ilk beyanını değiştirmesi durumunda sağlık şartları açısından almaya hak etmediği ikinci grup sürücü belgesini alabilme riski doğmaktadır. Bu riski ortadan kaldırmak için ya sürücü beyan formunun emniyet müdürlüğü kontrolünde ve imzalı onayıyla, talep edilen sürücü belge sınıflarının yazıldığı beyan formuyla sürücü/sürücü adayının hekime başvurması gerekmekte veya pratisyen hekimlerin / aile hekimlerinin vereceği sürücü olur belgelerinde sürücü/sürücü adayının talep ettiği sürücü grubuna göre sağlık şartları muayenesi yapılıp, karar kısmında birinci grup ve/veya ikinci grup sürücü olur, olarak kararın belirtilmesi gerekmektedir.

d-     İlgili yönetmelikte, (11) Bu Yönetmelik kapsamında Sağlık Bakanlığınca Emniyet Genel Müdürlüğüne yapılacak bildirimler alt yapının uygun olması halinde elektronik sistem üzerinden yapılır. Bu durumda ayrıca yazılı olarak bildirimde bulunulmaz. Elektronik sistem üzerinden bildirimin mümkün olmadığı durumlarda bildirimler yazılı olarak sağlık kuruluşları tarafından en yakın trafik tescil kuruluşuna yapılır.” hükmü yer almaktadır. Yönetmelikteki başka bildirim maddelerinde ise “(9) Diplopi (monokülerler dahil)  ve paralitik şaşılığı olanlara görme dereceleri ne olursa olsun sürücü belgesi verilmez. Diplopi tanısı konulduğu anda sürücünün sürücü belgesine el konulmak üzere Emniyet Genel Müdürlüğüne bildirilir. Tedavi ile diplopi ve paralitik şaşılığın düzelmesi durumunda uzman tabibin kanaati ile sürücü belgesi verilebilir.” hükmü yer almaktadır. Görüldüğü gibi bildirimler için bir madde de trafik tescil kuruluşuna, diğer madde de Emniyet Genel Müdürlüğü’ ne bildirim yapılması istenmesi çelişkisi ortadan kaldırılmalıdır. Bunun için bildirimlerin nereye, nasıl, kim tarafından yapılacağına yönetmelikte açıklık getirilmektedir.

 

           3.      Sağlık Raporu Şablonu;  Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 08.01.2016 tarihli 17239026 barkodlu resmi yazısı ile yayınlanmıştır. İlgili sağlık raporu şablonu formu incelendiği zaman;

a-      Formun resim kısmına hangi tip resmin yapıştırılacağının (biometrik veya normal ), fotoğraf üzerine kaşe yapılıp/yapılmayacağının belirlenmesi gerekmektedir.

b-      Sağlık Raporu Şablonu’ nun “Tabip Tarafından Yapılan Muayene” kısmında sürücü olur şeklinde tek bir kısım yerine, yönetmelikteki 1.grup sağlık şartlarına ve 2. Grup sağlık şartlarına göre yapılan muayenelerin sonuçlarının işlenebilmesi gerekmektedir. Bu yüzden,

Birinci grup sürücü olur: (M, A1, A2, A, B1, B, BE ve F sınıfları,)

İkinci grup sürücü olur: (C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE ve G sınıfları)

Uzman Tabip Muayenesi gerekir

şeklinde rapor doldurulmalıdır. Ayrıca II. kısımda gerekli görülürse “Varsa Sürücü Kısıtlama Kodları “kısmı bulunmuyor bu kısmında eklenmesi gerekmektedir.

           c- Sağlık Raporu şablonunda, rapor formatında; III. kısımda yer alan Uzman Tabip/Tabipler tarafından yapılan muayeneler kısmında, sürücü olamaz, birinci grup sürücü olur, ikinci grup sürücü olur, kısımları bulunmasına rağmen, İl Sağlık Müdürlüğü Komisyonu’na sevk kısmı bulunmamaktadır. Bu kısmında ilgili yere eklenmesi gerekmektedir.

             Birinci grup: M, A1, A2, A, B1, B, BE ve F sınıfları,

             İkinci grup: C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE ve G sınıfları.

            İl Sağlık Müdürlüğü Komisyonuna           

d-     Sağlık Raporu şablonunda, rapor formatında; III. kısımda yer alan Uzman Tabip/Tabipler tarafından yapılan muayeneler kısmı tek uzmana göre hazırlanmıştır. Oysaki pratisyen hekimler beş ana branşa sevk edebilir, bu kısmında en az beş uzmana imza için yer alması lazım.

e-      Sağlık Raporu şablonunda rapor formatında; IV. Kısımda “ Komisyon Tarafından Verilen Karar” kısmında her şey olmasına rağmen, Kararın yazılacağı kısım bulunmamaktadır. İlgili yere kararın yazılacağı kısım eklenmelidir.

 

4.      Aile Hekimleri gelen vatandaşın bilgilerini AHBS verilerinden, kısmen Sağlık-Nettten bakabilmelerine rağmen, SGK’ Medula sisteminde vatandaşın sağlık geçmişinin sadece son altı aylık dönemi görülebilmektedir. Oysaki eczanedeki kalfalar vatandaşların doğumundan o yaşına kadar tüm ilaçlarını tüm raporlarını görebilme lüksüne sahipken, ehliyet raporu verme görevi verilen aile hekimlerinin, hastalarının SGK kayıtlarını görmelerinin engellenmesi anlaşılamamaktadır. Hiçbir sorumluluğu olmayan eczane kalfalarına vatandaşın tüm sağlık geçmişini görebilme hakkı veren SGK, ehliyet raporları gibi büyük bir sorumluluk verilen aile hekimlerine hastalarının SGK kayırlarının tamamını görmesinin neden engellendiği çok düşündürücüdür. Yılda 3500 kişinin Trafik kazalarında öldüğü, yılda 5 milyar dolar trafik kazalarından maddi hasar oluşan ülkemizde, aile hekimlerine SGK medula kayıtlarının doğumdan- ölüme kadar tamamını görme yetkisi tanınmalıdır.

 

5.      Ayrıca birde misafir hasta sorunu önemli bir yer tutmaktadır. Misafir hastalar başvurduğu aile hekimi tarafından hiçbir kayıtları görülemediği için bu kişilere başvurduğu aile hekimi tarafından sürücü olur raporu tanzim edilmesi sorun yaratacaktır. Ya misafir hastalarında kayıtlarının başvurduğu aile hekimince görülmesi yada herkesin kendi aile hekimine başvurması için gerekli yasal düzenlemenin yapılması gerekmektedir. Misafir hasta yanında bir hekimden olumsuz rapor alan sürücü/sürücü adayı aldığı olumsuz raporu yırtıp atarak başka bir hekimden olumlu rapor alabilmektedir. Bu durum önlenebilmesi içinde sürücü/sürücü adaylarının yapılmış olan tüm muayene işlemlerinin, olumsuz rapor kayıtlarının başvurduğu hekim tarafından görülmesi de sağlanmalıdır.

 

 

6.      Çok önemli bir sorun ise pratisyen hekimler / aile hekimleri tarafından ilk muayeneleri yapılan sürücü/sürücü adaylarının hastaneye sevk edilmesi gerektiği durumlarda hastanelerin sürücü / sürücü adaylarından ücret talep etmesidir. Son yayınlanan genelgeye göre hastaneler bir uzman hekim muayenesi için 50 TL, iki uzman hekim muayenesi için 100 TL, 3 veya daha fazla uzman hekim muayenesi için ise 200 TL ücret istemektedirler. SGK sağlık raporlarının sağlık hizmeti olmadığını değerlendirerek bu parayı talep ettiğini belirtmektedir. Fakat aile hekimliği uygulamasında da sağlık hizmeti kapsamına girmeyen sürücü sağlık raporlarının ücretsiz olması, aynı raporların ikinci ve üçüncü basamakta ücretli olması bir tezat oluşturmaktadır. Bu yüzden sürücü sağlık raporlarının ya hastanelerde de ücretsiz olması ya da aile hekimliğinde de ücretli olması gerekmektedir. Bu çelişkili durumun olması sürücü/sürücü adaylarının bu ücreti ödemek istememeleri nedeniyle aile hekimlerine şiddet olarak geri dönmektedir. Bu konuya acil çözüm bulunması gerekmektedir.

 

7.      Ehliyet raporlarında ki en büyük bilgi eksikliği ise 2. ve 3. Basamakta çalışan uzman hekimlerin yeni çıkan “Sürücü Adayları Ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları İle Muayenelerine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ten haberdar olmamaları ve eski yönetmelik şartlarına göre hareket etmeleridir. Bu yüzden özellikle Kamu Hastaneleri Genel Sekreterliğinin bünyesinde ki hekimlere bilgilendirme eğitimleri yapması gerekmektedir.